LEON BOBBE  EN  LETTY REIMERINK

EMPOWERMENT IN DE VOLKSHUISVESTING

brandstof voor bewoners

tijdsdocument

 

markering van een

nieuw volkshuisvestelijk tijdsgewricht

Inleiding

 

 

Het maatschappelijke en politieke speelveld is onderhevig aan grote veranderingen; een nieuwe fase in de volkshuisvestingsgeschiedenis lijkt zijn intrede te doen. Die verandering draait in hoofdzaak om de bewoners: de klanten van corporaties. Al meer dan honderd jaar zorgen woningcorporaties voor hun klanten. Dat is een groot succes, eigenlijk een te groot succes. Nederland is verslaafd geraakt aan corporaties. Niemand lijkt meer zonder hen te kunnen of te willen. En corporaties zijn ervan overtuigd dat zij goed zijn voor de samenleving. Maar gelukkig strekt die tevredenheid van corporaties zich niet uit over alle gebieden. Op sommige plaatsen richten corporaties zich niet uitsluitend op het huisvesten maar ook op het empoweren van hun klanten. Zo zou bijvoorbeeld het bezit van een eigen huis mensen empoweren. Die combinatie van een ‘eigen huis’ en ‘empowerment’ sprak ons aan en daagde ons uit.  Het bracht ons op de vraag wat eigenlijk verstaan moet worden onder empowerment? En hoe past dit begrip in de Nederlandse volkshuisvestingstraditie?

 

Wij zijn op zoek gegaan naar de inhoud en toepasbaarheid van empowerment in de hoofdstroom van de volkshuisvesting. Dat heeft ons geleid naar diverse sociologische en psychologische theorieën. Maar het bracht ons ook bij de rijke geschiedenis van woningcorporaties en hun idealen. Op grond van die zoektocht zijn wij tot de conclusie gekomen dat Nederland op de grens van een volkshuisvestelijke omslag staat. Die conclusie heeft ons verleid om dit essay te omschrijven als een ‘tijdsdocument’ waarin een nieuw volkshuisvestelijk tijdgewricht wordt gemarkeerd. Wat overdreven? Wij denken van niet.

 

Als auteurs hebben wij verschillende achtergronden en drijfveren. Traditioneel botsen de opvattingen van sociologen en psychologen op fundamentele aannamen. Maar in dit geval bleek onze achtergrond juist complementair. In dit tijdsdocument ontmoet de mens de institutie; het verleden ontmoet de toekomst. In dit spanningsveld hebben we elkaar verder gebracht. En voor ons werk als zelfstandig adviseur en directeur/bestuurder van een woningcorporatie heeft het veel inspiratie opgeleverd.

 

In dit tijdsdocument beschrijven we in het eerste hoofdstuk het begrip empowerment en het hiermee samenhangende begrip ‘sociaal kapitaal’. Vervolgens bekijken we in hoofdstuk 2 welke rol empowerment heeft gespeeld in de emancipatorische historie van woningcorporaties. In hoofdstuk 3 en 4 zoomen we in op huidige maatschappelijke trends en trends op de woningmarkt. We zoeken daarbij niet de nuance maar de scherpte. We gaan daarin zo ver dat we de huidige huurmarkt vergelijken met een dierenreservaat. Niet omdat we willen polariseren, maar omdat we met behulp van metaforen de boodschap scherper willen brengen. Ten slotte verbinden we daar in het laatste hoofdstuk onze conclusies aan. In essentie vragen wij daarin om oude idealen van woningcorporaties te doen herleven; we vragen om de woningcorporatie opnieuw uit te vinden.

 

Leon Bobbe en Letty Reimerink.

bestel bij de SEV de gedrukte uitgave of download PDF

(392 Kb)